Indywidualne konta rozwojowe – na czym polegają i kto może z nich skorzystać?

Indywidualne konta rozwojowe (IKR) to jeden z kluczowych elementów pilotażu realizowanego przez PARP, którego celem jest zwiększenie aktywności edukacyjnej osób dorosłych w Polsce. Program wpisuje się w politykę uczenia się przez całe życie i ma umożliwić bardziej elastyczne finansowanie szkoleń oraz zdobywanie nowych kwalifikacji zgodnie z potrzebami rynku pracy.

W praktyce IKR mają stać się narzędziem, które pozwala uczestnikom samodzielnie decydować o kierunku swojego rozwoju zawodowego, przy jednoczesnym wsparciu finansowym i organizacyjnym.

Na czym polegają indywidualne konta rozwojowe?

IKR to system, w którym uczestnik otrzymuje dostęp do finansowania usług rozwojowych, a następnie sam wybiera szkolenia lub kursy najlepiej dopasowane do swoich potrzeb zawodowych.

Kluczowe znaczenie ma tu wykorzystanie Bazy Usług Rozwojowych (BUR), która stanowi główne narzędzie wyboru i realizacji szkoleń w programie. To właśnie przez BUR uczestnicy będą wyszukiwać i zamawiać usługi edukacyjne, a rozliczenia będą realizowane przez operatorów projektu.

Takie podejście zmienia tradycyjny model edukacji – zamiast centralnie narzuconej oferty szkoleniowej pojawia się system oparty na indywidualnym wyborze i realnym zapotrzebowaniu kompetencyjnym.

‍

Pilotaż IKR – finansowanie i źródło środków

Pilotaż Indywidualnych Kont Rozwojowych jest finansowany ze środków Funduszy Europejskich dla Rozwoju Społecznego (FERS) 2021–2027.

Program zakłada realizację projektów przez wyłonionych operatorów, którzy będą odpowiedzialni m.in. za:

‍

• rekrutację uczestników,
• przygotowanie indywidualnych planów rozwoju,
• wsparcie doradcze,
• rozliczanie usług szkoleniowych,
• finansowanie usług dostępnych w BUR.

Maksymalna wartość pojedynczego projektu sięga kilku milionów złotych, przy bardzo wysokim poziomie dofinansowania ze środków UE, co oznacza minimalny wkład własny po stronie operatorów.

‍

Województwa objęte pilotażem IKR

Program nie obejmuje całej Polski równomiernie – został skoncentrowany na wybranych obszarach, które wymagają szczególnego wsparcia w zakresie rynku pracy i edukacji.

Pilotaż realizowany jest w 11 województwach, w tym:

• dolnośląskie
• kujawsko-pomorskie
• lubelskie
• mazowieckie
• opolskie
• podkarpackie
• podlaskie
• śląskie
• świętokrzyskie
• warmińsko-mazurskie
• zachodniopomorskie

W części regionów (np. w województwie mazowieckim czy warmińsko-mazurskim) przewidziano więcej niż jeden projekt, co wynika z podziału na mniejsze obszary wsparcia i analiz lokalnych potrzeb rynku pracy.

‍

Grupy uczestników – kto może wziąć udział w IKR?

Uczestnicy pilotażu IKR są podzieleni na dwie główne grupy, co ma zapewnić równowagę pomiędzy osobami w trudniejszej sytuacji na rynku pracy a osobami aktywnymi zawodowo.

Grupa A (co najmniej 60% uczestników)

Do tej grupy zaliczają się osoby znajdujące się w szczególnej sytuacji na rynku pracy, w tym m.in.:

• osoby bezrobotne lub bierne zawodowo,
• osoby poszukujące pracy,
• rodzice małych dzieci i opiekunowie,
• osoby w wieku 55+,
• osoby z niepełnosprawnościami.

Grupa B (maksymalnie 40% uczestników)

Obejmuje osoby dorosłe w wieku 18–54 lata, niezależnie od statusu zawodowego.

Takie rozdzielenie ma zapewnić, że program realnie wspiera osoby najbardziej zagrożone wykluczeniem z rynku pracy, przy jednoczesnym otwarciu na szeroką grupę dorosłych uczestników.

‍

Nabór na operatorów IKR – kiedy i dla kogo?

Jednym z kluczowych etapów wdrażania programu jest wybór operatorów, którzy będą realizować projekty w poszczególnych regionach.

Nabór na operatorów został ogłoszony w ramach pilotażu i obejmuje organizacje posiadające doświadczenie w obszarze rynku pracy, edukacji lub rozwoju kompetencji. Mogą to być m.in.:

• przedsiębiorcy,
• instytucje rynku pracy,
• organizacje społeczne,
• uczelnie,
• podmioty działające w obszarze kapitału ludzkiego.

Operatorzy będą odpowiedzialni za całość realizacji projektu – od rekrutacji uczestników po finansowanie usług szkoleniowych.

‍

Kiedy rusza pilotaż IKR?

Zgodnie z harmonogramem programu:

• nabór operatorów został uruchomiony w 2026 roku,
• rozpoczęcie składania wniosków przypada na maj 2026,
• rekrutacja uczestników planowana jest na kolejne etapy wdrożenia, po wyłonieniu operatorów.

Pilotaż ma charakter etapowy, co oznacza, że system będzie stopniowo testowany przed ewentualnym rozszerzeniem na większą skalę.

‍

Jak działa BUR w systemie IKR?

Baza Usług Rozwojowych (BUR) pełni kluczową rolę w całym programie. To właśnie tam uczestnicy wybierają konkretne szkolenia i kursy.

System działa w modelu popytowym:

1. uczestnik wybiera usługę w BUR,
2. operator zatwierdza i finansuje udział,
3. rozliczenie następuje bezpośrednio między operatorem a dostawcą szkolenia.

Dzięki temu uczestnik nie musi samodzielnie finansować szkolenia, a cały proces jest obsługiwany w ramach systemu IKR.

‍

Podsumowanie

Indywidualne Konta Rozwojowe to jedno z najbardziej ambitnych narzędzi testowanych obecnie w ramach polityki rozwoju kompetencji w Polsce. Ich znaczenie wykracza poza sam mechanizm finansowania szkoleń – w praktyce jest to próba przebudowania podejścia do edukacji dorosłych i dostosowania go do realiów współczesnego rynku pracy.

Zamiast sztywno zdefiniowanych ścieżek szkoleniowych uczestnik otrzymuje możliwość samodzielnego wyboru kierunku rozwoju, przy jednoczesnym wsparciu finansowym i organizacyjnym. Kluczową rolę odgrywa tu Baza Usług Rozwojowych, która łączy uczestników z ofertą edukacyjną i pozwala na faktyczne wykorzystanie środków w sposób dopasowany do indywidualnych potrzeb.

Warto też zwrócić uwagę, że pilotaż IKR nie jest rozwiązaniem jednolitym dla całego kraju – obejmuje wybrane województwa i został zaprojektowany w taki sposób, aby przetestować różne scenariusze wdrożenia. Podział na grupę A i B pokazuje z kolei, że program nie ogranicza się wyłącznie do aktywnych zawodowo uczestników, ale uwzględnia również osoby znajdujące się w trudniejszej sytuacji na rynku pracy.

W szerszej perspektywie IKR wpisują się w trend, który coraz mocniej kształtuje polityki edukacyjne w Europie – odejście od modelu jednorazowego kształcenia na rzecz ciągłego rozwoju kompetencji. Jeśli pilotaż zakończy się sukcesem, może to oznaczać istotną zmianę w sposobie finansowania edukacji dorosłych w Polsce i większą dostępność szkoleń dla różnych grup społecznych.